Your search:
x250f Amersfoort, Polizeiliches Durchgangslager ( NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies )
Uitleg bij archieftoegang

Een archieftoegang geeft uitgebreide informatie over een bepaald archief.

Een archieftoegang bestaat over het algemeen uit de navolgende onderdelen:

  • Kenmerken van het archief
  • Inleiding op het archief
  • Inventaris of plaatsingslijst
  • Eventueel bijlagen
  • De kenmerken van het archief zijn o.m. de omvang, vindplaats, beschikbaarheid, openbaarheid en andere.

    De inleiding op het archief bevat interessante informatie over de geschiedenis van het archief, achtergronden van de archiefvormer en kan ook aanwijzingen voor het gebruik bevatten.

    De inventaris of plaatsingslijst is een hiërarchisch opgebouwd overzicht van beschreven archiefstukken. De beschrijvingen zijn formeel en globaal. Het lezen en begrijpen van een inventaris behoeft enige oefening en ervaring.

    Bij het zoeken in de inventaris wordt de hiërarchie gevolgd. De rubrieken in de inventaris maken deel uit van de beschrijving op een lager niveau. Komt de zoekterm in een hoger niveau voor, dan voldoen onderliggende niveaus ook aan de zoekvraag.

    250f Amersfoort, Polizeiliches Durchgangslager ( NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies )
    Search this archive
    >
    Search terms
    Search tips!

    Wildcards can be used:

    • ? (question mark) replaces a letter
    • * (asterisk) replaces a number of letters
    • By putting a $ (dollar sign) in front of a search term, you look for words that are similar.
     
     
    Openbaarheid
    Het archief is voor een groot deel openbaar. Alleen de inventarisnummers 7, 9, 13-14, 16-23, 28, 30-31, 34, 36, 42, 44, 46, 50-51, 59-72, 81-84, 89-90, 94-96, 98, 102, 104, 107-108, 113, 116, 121-123, 125-126, 144-145, 148, 150, 153, 183, 188, 214-216, 220-226, 228, 231-232, 234-267, 269-270, 287 en 320 zijn slechts raadpleegbaar na verkregen toestemming van de directeur van het NIOD.Voor bezoekers die deze toestemming willen hebben, is ter plekke bij balie van de studiezaal van het NIOD een archiefverklaring verkrijgbaar. Direct na ondertekening kunt u de stukken aanvragen en inzien.
    Inleiding
    titel deelcollectie
    collectievormer
    omvang
    citeer- en aanvraaginstructie
    periode van ontstaan
    beheersgeschiedenis/overbrenging naar het RIOD
    aard van de archiefbestanddelen
    ordening van de archiefbestanddelen
    selectie, vernietiging en bewerking
    aanvullingen
    wettelijke status
    reproductiebeperkingen
    taal van de archiefbescheiden
    materiële staat
    gebruikte afkortingen
    Geschiedenis 1939-1971
    Met het oog op een mogelijke mobilisatie liet het Nederlandse leger diverse barakkenkampen bouwen in de omgeving van Amersfoort. In september 1939 werden aan de zuidkant van de stad barakken geplaatst voor eenheden die op de Leusderhei op oefening waren. Het kamp aan Laan 1914 kreeg de naam "De Boskamp" en bestond uit enkele kleine barakken voor de administratie, een eetbarak en vier slaapbarakken die voor ongeveer zeshonderd personen plaats boden. Verder waren er waslokalen en wc-ruimten geplaatst. Tijdens de mobilisatieperiode waren er onderdelen van het 16e Regiment Infanterie gelegerd *  . Na de capitulatie werden de barakken geschikt gemaakt om Duitse soldaten op krachten te laten komen van hun veldtocht tegen België en Frankrijk *  .
    Polizeiliches Durchgangslager Amersfoort
    250f Amersfoort, Polizeiliches Durchgangslager
    Geschiedenis 1939-1971
    Polizeiliches Durchgangslager Amersfoort
    Organisatie: NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies
    In de lente van 1941 besloten de Duitsers "De Boskamp" om te bouwen tot gevangenkamp en vond een uitbreiding tot zeventien barakken plaats. Het kamp kreeg de naam Polizeiliches Durchgangslager Amersfoort en kwam onder verantwoordelijkheid van de Befehlshaber der Sicherheitspolizei und des SD (BdS). Kamp Amersfoort heeft twee commandanten gehad *  :
    Heinrich was een Duits politiefunctionaris maar bracht een groot deel van zijn tijd door in Amsterdamse cafés. Hij liet de zaken goeddeels over aan zijn Schutzhaftlagerführer I, Johann Stöver, die eerder commandant van Kamp Schoorl was geweest. Een tweede voormalig commandant van Schoorl, Karl Peter Berg, kreeg de functie van Schutzhaftlagerführer II *  . Vanaf begin 1943 werd Berg aangesteld als commandant van Kamp Amersfoort.
    Onder Duitse bewaking lopen gevangenen door de straten van Amersfoort.
    thumbnail
    Tot eind 1941 was de bewaking van Kamp Amersfoort in handen van het Wachkommando, een eenheid die aanvankelijk bestond uit Ausland-Deutsche: Duitse staatsburgers die in Nederland woonden. In de herfst van 1941 werd de eenheid geleidelijk uitgebreid met onder meer Duitse reservisten en Nederlandse SS'ers. Kampcommandant Heinrich was tevens commandant van deze bewakingseenheid. Op 1 januari 1942 ging het Wachkommando op in het SS-Wachbataillon Nord-West onder commando van SS-Hauptsturmführer Paul Anton Helle. De nieuwe eenheid groeide uit tot zes compagnieën die voor het merendeel uit Nederlandse vrijwilligers bestonden. Het SS-Wachbataillon Nord-West bewaakte de doorgangskampen Amersfoort en Westerbork, de gijzelaarskampen te Haaren en St. Michielsgestel en het concentratiekamp Vught *  . De taken van het bewakingsbataljon waren toegespitst op beveiliging langs de prikkeldraadversperringen en vanaf de wachttorens. Voor de bewaking van Kamp Amersfoort werd de Eerste Compagnie onder commando van SS-Obersturmführer H.W. Fernau ingezet *  . Met de interne situatie binnen het kamp hadden deze bewakings-SS'ers geen bemoeienis. De organisatie en leiding van het kamp berustte bij de zogeheten kamp-SS'ers die tevens de dagelijkse supervisie over de gevangenen uitoefenden *  . Tot de kamp-SS'ers behoorde de Duitse kampleiding Heinrich, Stöver en Berg evenals Block- en Kommandoführer als J.J. Kotälla, J. Oberle en K.F. Titho.
    Op 18 augustus 1941 arriveerden de eerste gevangenen in Kamp Amersfoort, bijna tweehonderd overwegend communisten uit Schoorl. Ruim twee weken later, begin september, werden bijna 130 gevangenen uit de Scheveningse cellenbarakken in overvalwagens binnengebracht *  . Vanaf de ingebruikname was Kamp Amersfoort vooral bedoeld voor gevangenen die in afwachting waren van transport naar Duitsland. Voorts kwamen gevangenen die een straf van drie tot zes maanden was opgelegd in aanmerking voor detentie in Amersfoort. Vanwege deze status als doorgangskamp kende Amersfoort een groot verloop onder de gevangenen. Van de ruim 35.000 gevangenen die in Kamp Amersfoort zijn geweest, zijn er circa 20.000 naar Duitsland getransporteerd. Onder de gevangenen bevonden zich verzetsmensen, gijzelaars, joden, Jehovah's Getuigen, zwarthandelaren en smokkelaars. Tussen september 1941 en april 1942 werden ongeveer honderd Sovjet krijgsgevangenen vastgehouden en in het najaar van 1942 werd een aantal Amerikaanse staatsburgers geïnterneerd. Ook NSB'ers die overtredingen hadden begaan en lieden die uit de Waffen-SS of het NSKK gedeserteerd waren, hebben in Kamp Amersfoort gevangen gezeten *  . De getalsmatig grootste groep gevangenen werd vanaf de zomer van 1943 binnengebracht: mannen die zich onttrokken hadden aan de arbeidsinzet.
    De geschiedenis van Polizeiliches Durchgangslager Amersfoort is in twee perioden onder te verdelen:
    1) van 18 augustus 1941 tot maart 1943
    2) van medio mei 1943 tot 20 april 1945
    De eerste periode
    De tweede periode
    Na de bevrijding
    Archieven, literatuur en verwante collecties
    Voor vervolgonderzoek naar het Polizeiliches Durchgangslager Amersfoort raadplege men de volgende literatuur en bronnen:
    Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie
    Nationaal Archief
    Gedenkplaats Kamp Amersfoort
    Literatuur
    Inventaris
    Attributes
    Date:
    1942-2004
    about the archive:
    Kamp Amersfoort heeft twee perioden bestaan: van augustus 1941 tot februari 1943 en van juni 1943 tot aan de bevrijding. Van de eerste periode is vrijwel geen materiaal bewaard gebleven. Onder de ruim 35.000 gevangenen bevonden zich onder meer joden, zwarthandelaren, smokkelaars, strafgijzelaars, Jehovah's Getuigen, verzetsmensen en honderd krijgsgevangenen uit de Sovjet-Unie.
    Type:
    Collectie
    Public:
    Enkele inventarisnummers van dit archief zijn beperkt openbaar. Details staan vermeld in de rubriek "openbaarheid".
    Volume:
    1,8 meter (342 inventarisnummers)
    Status:
    Bruikleencollectie Nationaal Archief
    Keywords:
    Category:
    Archiefvormer(s)::
    Archiefvormer Amersfoort, Polizeiliches Durchgangslager
     
     
     
    MAIS-(M)DWS is een product van DE REE archiefsystemen BV
    meer informatie over MAIS-(M)DWS